İklim Değişikliği ve Sütçülük: Aydın’da CLIMAAX Destekli Çalıştay ve Yeni Stratejiler

Aydın’da iklim değişikliği ve sütçülük üzerine yapılan çalıştay, yerel üreticiler, akademisyenler ve kamu kurumlarının bir araya gelerek iklim risklerine karşı somut çözüm önerileri geliştirmesine zemin hazırladı.

Çalıştayın Kapsamı ve Destekleyen Kurumlar

Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı çerçevesinde yürütülen CLIMAAX Projesi kapsamında, “Süt Çiftliklerinde İklim Direncinin Artırılması: CliResDairy Projesi” adıyla Aydın’da paydaşların katılımıyla bir çalışma günlüğü gerçekleştirildi. Çalıştayı, Aydın İl Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği (ADSYB) yönetiminde gerçekleşti ve 145.875 € bütçeyle 22 ay sürecek bir projenin ilk adımı olarak kayda geçti.

İklim Değişikliğinin Süt Sığırcılığına Etkileri

ADSYB Başkanı Mehmet Sedat Güngör, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun değil, süt sığırcılığı sektörünün sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir risk olduğunu vurguladı. Proje kapsamında hazırlanan Çoklu Risk İklim Değerlendirmesi Raporu, artan sıcaklıklar, tarımsal kuraklık, aşırı yağışlar ve taşkınların hem yem bitkileri üretimini hem de hayvan sağlığını ciddi şekilde etkilediğini gösterdi. Özellikle yaz aylarında yükselen sıcaklıkların ısı stresine yol açması, süt verimini ve hayvan refahını düşürmesi kritik bir sorun olarak öne çıktı.

Isı Stresi ve Yem Maliyetleri Öne Çıkıyor

Projenin birinci raporu, Aydın ilinde yem bitkileri (mısır, buğday, arpa) üretiminde verim kayıplarının iklim değişikliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu durum, yem temininde sürekliliği zorlaştırarak süt işletmelerinin ekonomik sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Aynı rapor, sıcak hava dalgalarının hayvanlarda ısı stresine yol açarak süt verimini ve döl verimliliğini düşürdüğünü, uzun vadeli aşırı sıcakların ise hayvan sağlığı ve işletme verimliliği açısından “kritik bir risk” olduğunu belirtti. Yoğun yağış ve nehir taşkınları ise mera alanları ve altyapı üzerinde yıkıcı etkiler yaratıyor.

Uluslararası Tanınırlık ve Gelecek Vizyonu

Güngör, projenin Barselona’da düzenlenen CLIMAAX Çalıştayında 68 proje arasından ilk 10 içinde yer almasının Aydın’ın iklim uyumunda öncü konuma yükselmesinin bir göstergesi olduğunu ifade etti. Ayrıca, COP31’in Türkiye’de gerçekleşmesi sayesinde tarım sektörünün iklim politikalarındaki rolünün daha görünür hâle gelmesi bekleniyor. Proje, sadece risk tespiti yapmakla kalmayıp, çiftçiler, kamu kurumları, üniversiteler ve diğer paydaşlarla ortak çözüm geliştirme misyonunu da üstleniyor.

Yerel Paydaşların Katkısı ve İleriye Dönük Adımlar

Çalıştayda, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat ve Veteriner Fakülteleri ve AFAD Aydın İl Müdürlüğü gibi kurumların sağladığı veri ve lojistik destek övgüyle anıldı. Proje koordinatörü Dr. Hediye Cerit, ön raporların ardından çiftçilerin saha deneyimlerine dayalı pilot adaptasyon uygulamalarının (gölgelendirme sistemleri, su yönetimi, alternatif yem karışımları) 2026’da hayata geçirileceğini duyurdu.

Sonuç ve Beklentiler

Çalıştay, iklim risklerinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve yapısal sonuçlar doğurduğunu bir kez daha ortaya koydu. Aydın’da yürütülen bu tür bilim‑temelli çalışmaların, ulusal ve uluslararası iklim politikalarına somut katkılar sağlayacağı, bölgesel süt sığırcılığı sektörünün dayanıklılığını artıracağı ve tarım‑iklim entegrasyonunun örnek bir modeli oluşturacağı vurgulandı. Projenin ilerleyen aşamalarında, elde edilen bulguların diğer Türkiye bölgelerine ve hatta Avrupa’nın benzer iklim koşullarına sahip ülkelerine aktarılması hedefleniyor.