İspanya’dan Aşırı Sıcaklara Karşı Ulusal İklim Sığınakları Ağı

Başbakan Pedro Sanchez, aşırı sıcaklıklara karşı yeni bir koruma mekanizması olarak kamu binalarında ulusal bir iklim sığınakları ağı oluşturulacağını açıkladı.

Ulusal Sığınak Projesinin Ayrıntıları

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, gelecek yazdan önce vatandaşların aşırı sıcaklardan korunması için kamu binalarında bir iklim sığınakları ağı kuracağını duyurdu. Açıklamasını, Madrid’de Çarşamba günü yapılan bir iklim konferansında yaptı ve projeyi, iklim değişikliğinin sağlık, ekonomi ve toplumsal yaşam üzerindeki yıkıcı etkilerine karşı bir “kalkan” olarak tanımladı.

Konferansta yapılan konuşmada Sanchez, “Yıkıcı kuraklıklar ve sıcak hava dalgaları artık nadiren olmuyor. Bazı yazlarda, ayrı ayrı dalgalarla değil, Haziran’dan Ağustos’a kadar uzanan uzun bir sıcak hava dalgasıyla karşı karşıyayız. Bu, yeni normalimiz” dedi.

İspanya, 2025 yılında tarihinin en sıcak yazını yaşadı; AEMET verilerine göre Ağustos ayında 16 gün süren sıcak hava dalgası sırasında sıcaklıklar 45 °C’yi aştı. Bu olağanüstü sıcaklık, sağlık sistemine ağır bir yük bindirdi ve ülke genelinde 3.800’den fazla sıcaklıkla ilgili ölüm kaydedildi; bu, bir önceki yıla göre %88 artış anlamına geliyor.

Bu bağlamda, sığınakların en çok ihtiyaç duyulan, sıcakların insanları en çok etkilediği bölgelerde hükümet tarafından finanse edileceği vurgulandı. Proje, Katalonya, Bask Ülkesi ve Murcia gibi bölgesel yönetimlerin halihazırda kurmuş olduğu ağlara entegre edilecek ve mevcut altyapıların kapasitesi artırılacak.

Şu anda Barcelona’da yaklaşık 400 iklim sığınağı bulunuyor; bu sığınaklar kütüphaneler, müzeler, spor tesisleri ve alışveriş merkezleri gibi halka açık alanlarda yer alıyor. Sığınaklar, ücretsiz su, oturma alanları ve özellikle sağlık sorunları, yaşlılık, bebeklik ve düşük gelir grupları için iklim dostu bir koruma sunuyor.

Finansman ve Ek Destekler

Sanchez, iklim değişikliğiyle mücadele programı kapsamında, küçük kasabalarda sel önleme planlarına ve yangın riskini azaltmaya yönelik 20 milyon euro ayıracaklarını duyurdu. Bu fon, özellikle 2025 yılında 400 bin hektardan fazla orman alanının yanmasıyla sonuçlanan yıkıcı yangın sezonu sonrasında kritik bir önlem olarak değerlendiriliyor.

Proje, Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakatı (European Green Deal) çerçevesinde ek finansman fırsatlarından da yararlanacak. Avrupa Komisyonu, benzer iklim dayanıklılık projelerine yıllık 150 milyon euro destek sağlama sözü vermişti ve İspanya, bu kaynakları sığınak altyapısının genişletilmesi için kullanacak.

Sağlık ve Toplum Üzerindeki Etkileri

Sağlık Bakanlığı’nın tahminlerine göre, yeni sığınakların faaliyete geçmesiyle 2026 yazına kadar sıcaklık kaynaklı hastalık ve ölümlerin %30 oranında azalması hedefleniyor. Uzmanlar, bu tür kamusal serinleme alanlarının özellikle kronik hastalığı olanlar, hamile kadınlar ve çocuklar için hayati önem taşıdığını vurguluyor.

Son olarak, Sanchez diğer siyasi gruplardan da destek istedi ve bu girişimin “bir seçim silahı değil… İspanya için bir kalkan” olduğunu belirtti. Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) ise, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle sıcak hava dalgalarının daha sık ve şiddetli hâle geleceğini hatırlatarak, benzer önlemlerin küresel ölçekte alınması gerektiğini yeniden vurguladı.