İstanbul’da Trafik Güvenliği Eylem Planı 2030 Hedefleri Çalıştayı: Can Kaybını Yarıya Düşürmek İçin Yeni Önlemler

İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde İçişleri Bakan Yardımcısı Münir Karaloğlu ve sivil toplum kuruluşları, 2030 hedeflerini ve yeni trafik güvenliği önlemlerini masaya yatırdı.

Çalıştayın Genel Çerçevesi

İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde İçişleri Bakanlığı, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla “Trafik Güvenliği Eylem Planı 2030 Hedefleri” çalıştayı düzenlendi. Çalıştayda, trafik güvenliğinin mevcut durumu, yeni yasal düzenlemeler ve 2030 hedeflerine ulaşmak için atılması gereken adımlar ayrıntılı olarak ele alındı. “Temel amacımız can kayıplarını azaltmak ve uzun vadede sıfır ölüm hedefine ulaşmak” diyerek Karaloğlu, planın çok boyutlu bir yaklaşım gerektirdiğini vurguladı.

2030 ve 2050 Hedefleri

Karaloğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2021’de yayımladığı “Trafik Güvenliği Strateji Belgesi” kapsamında 2030’a kadar can kayıplarını %50, 2050’de ise sıfır can kaybı hedefi konduğunu hatırlattı. Ancak 2023’te deprem ve seçim süreci nedeniyle denetimlerin azaldığını, günlük ölüm ortalamasının 17,9’a yükseldiğini belirtti. 2024’te denetimler %50 artarken sadece %3 can kaybı düşüşü sağlandığını ifade etti; “Bu, 197 daha az can kaybı demek. Ancak mevcut hızla hedeflere ulaşamayacağız” diye ekledi.

Yeni Uygulanan Önlemler

Çakar Cezaları ve Denetim Artışı: Çakar kullanımına yönelik cezalar 138 bin liradan 276 bin liraya çıkarıldı; ayrıca ehliyete el koyma ve araç bağlama gibi yaptırımlar devreye alındı. Denetimler 166 binden 799 bine yükseltilirken, çakar kullananların sayısı %86 azalarak 7 991’den 1 138’e düştü.

Yasa Tasarısı: Karayolları Trafik Kanunu’nda 190 maddeden oluşan mevcut mevzuatın 36 maddesinde değişiklik öngören yeni bir tasarı hazırlandı. Bu tasarıda hız aşımı, kırmızı ışık ihlali, yasa dışı şerit değiştirme, arkadan çarpma ve geçiş önceliğine riayet etmeme gibi beş kritik ihlal kazaların %84’ünü oluşturduğu vurgulandı.

Yaka Kameraları: Polis ve jandarmaya 2025 sonunda 111 bin, 2026’da ise 175 bin yaka kamerası takılması planlanıyor. Karaloğlu, bu sistemin hem vatandaş hem de görevli için “çift taraflı güvence” sağladığını ve rüşvet iddialarını tamamen ortadan kaldırdığını belirtti.

Trafik Levha Düzenlemeleri: 73 bin eski levha kaldırıldı, 14 bin yeni levha yerleştirildi. Hedef, tüm karayolları ve belediye/köy yollarında net ve anlaşılır işaretlemeyi yıl sonuna kadar tamamlamak.

Eğitim ve Kültür Çalışmaları

Karaloğlu, trafik kültürünün eksikliğini temel neden olarak göstererek, “Eğitim çalışmalarının anaokulundan başlaması gerekir” dedi. Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı, trafik güvenliğinin Türkiye’nin en önemli sorunlarından biri olduğunu ve küçük yaştan bilinçlendirme programlarının hayati önem taşıdığını vurguladı. Ilıcalı, İstanbul’da ilkokul seviyesinde yürütülen eğitim projelerinin sürdürülebilir bir trafik kültürü oluşturmak için kritik olduğunu ifade etti.

Ekonomik ve Sosyal Etkiler

İstanbul’un dünyada trafik sıkışıklığında birinci sırada olduğu, geçen yıla göre %12 artışla yılda 118 saat kaybedildiği ve bu durumun yıllık yaklaşık 6,5 milyar dolar ekonomik kayba yol açtığı belirtildi. Karaloğlu, yeni önlemlerin bu maliyetleri azaltacağı ve şehir yaşam kalitesini yükselteceği yönünde umutlu.

Ödül Töreni

Çalıştay kapsamında, trafik güvenliğini güçlendiren haber çalışmaları nedeniyle Anadolu Ajansı İstanbul Haberleri Müdürü Muhammed Enes Can’a ödül takdim edildi. Ödül, İçişleri Bakan Yardımcısı Münir Karaloğlu’nun elinden alındı.

“Biz hiç ceza yazmayalım, hiç kaza olmasın; fakat trafik kültürü oluşturmak için caydırıcı araçların kullanılması şarttır” diyerek Karaloğlu, yeni yasanın TBMM’deki sürecini ve 2026 bütçe dönemindeki önceliğini özetledi.