İsveç’in Başkenti Stockholm’de 2025 Nobel Ödülleri Sahiplerini Buldu

2025 Nobel Ödülleri, Stockholm’deki Konser Evi’nde düzenlenen törenle sahiplerine verildi; törenin öncesi ve sonrası protestolar büyük yankı uyandırdı.

Nobel Ödülleri Töreni ve Katılımcılar

Stockholm’deki ünlü Konsert Huset (Konser Evi) bir kez daha dünyanın en prestijli bilim ve sanat etkinliğine ev sahipliği yaptı. İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf tarafından takdim edilen ödüller, Başbakan Ulf Kristersson, kraliyet ailesi, bakanlar, siyasi parti temsilcileri, yabancı davetliler ve yaklaşık 4.000 kişi tarafından izlendi.

Tören boyunca Nobel madalyası ve diploma ile birlikte her bir ödül sahibine 11 milyon İsveç kronu para ödülü verildi. Bu ödül töreni, 150 yıldan uzun bir geleneğin modern bir yorumu olarak, hem bilimsel hem de kültürel anlamda büyük bir kutlama niteliği taşıdı.

Ödül Sahipleri ve Verilen Ödüller

Fizik Ödülü: John Clarke, Michel Devoret ve John Martinis – kuantum bilgisayarları alanındaki çığır açan çalışmaları için.

Kimya Ödülü: Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi – yeni malzeme tasarımları ve kristal yapılarındaki yenilikleriyle.

Tıp Ödülü: Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi – immünoloji ve kanser tedavisi alanındaki önemli keşifleri nedeniyle.

Ekonomi Ödülü: Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt – ekonomik büyüme ve inovasyon teorilerindeki katkıları için.

Edebiyat Ödülü: Laszlo Krasznahorkai – edebi anlatımındaki derinlik ve özgünlük nedeniyle.

Protestolar ve Eleştiriler

Törenin önünde toplanan yaklaşık 100 iklim aktivisti, Nobel törenlerini finanse eden bazı şirketlerin çevreye zarar verdiği iddiasıyla protesto düzenledi. “Dünyamızı kirletmeyi durdurun” sloganları yankılandı.

Ödül töreninin ardından Nobel yemeği sırasında da benzer bir protesto sürdü. Göstericiler, İsrail’in Gazze’ye yönelik uzun süredir devam eden saldırılarını ve ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri hazırlığını eleştirdi. “Gazze’de soykırımı durdurun” ve “Venezuela’ya dokunma” sloganları İsveççe ve İngilizce olarak tezahürat yaptı.

Filistin bayrakları taşıyan kalabalık, 2025 Nobel Barış Ödülü’nün Venezuelalı muhalif siyasetçi Maria Corina Machado’a verilmesini de protesto etti. Machado’nun, İsrail’i savunması ve ABD’nin Venezuela’ya yönelik politikalarıyla bağdaştırılması, Norveç Barış Konseyi’nin bu yıl “meşale yürüyüşü”nü iptal etmesine yol açtı.

Barış Ödülü Tartışması ve Sonrası

Machado, Oslo’da gerçekleşen ayrı bir törenle ödülünü kızına Ana Corina Sosa teslim etti; ancak kendisi Stockholm’deki törene katılamadı. Konsey, yaptığı açıklamada Machado’nun “kendi değerleriyle uyuşmadığını” belirterek, ödülün sembolik anlamını sorguladı.

Bu tartışmalar, Nobel ödüllerinin sadece bilimsel başarıları değil, aynı zamanda küresel politik ve etik boyutları da yansıttığını bir kez daha gözler önüne serdi. Törenin hem kutlama hem de protesto sahneleri, günümüz dünyasında bilim, sanat ve politikaların ne kadar iç içe geçtiğinin çarpıcı bir örneği oldu.