Libya Genelkurmay Başkanı’nın Uçağı Düştü

Libya Genelkurmay Başkanı Muhammed Ali Ahmed Al Haddad’ın Ankara’dan kalktıktan kısa bir süre sonra düşen özel uçağında 8 kişi hayatını kaybetti. Libya’da yas ilan edildi, resmi törenler iptal edildi.

Kaza ve İlk Bilgiler

Türkiye’yi ziyaret etmek üzere Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan havalanan, Libya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Muhammed Ali Ahmed Al Haddad ve maiyetindeki dört kişi ile üç mürettabatı taşıyan özel uçak, havalanmasının birkaç dakikası içinde düşerek 8 kişinin ölümüne yol açtı.

Uçağın düşüş anına dair ilk raporlar, teknik arıza ihtimalinin yüksek olduğunu, ancak soruşturmanın henüz kesin bir sonuç vermediğini belirtiyor. Kazanın gerçekleştiği bölge, Ankara’nın kuzeydoğusunda, yoğun sivil hava trafiğinin bulunduğu bir alanda yer alıyor.

Kaza Sonrası Resmi Açıklamalar

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, kazayı “vatan, askeri kurumlar ve tüm Libyalılar için büyük bir kayıp” olarak nitelendi ve sosyal medya üzerinden taziye mesajı yayımladı. Dibeybe, “Ülkelerine samimiyet ve özveriyle hizmet etmiş; disiplin, sorumluluk ve milli değerlere bağlılık konusunda örnek teşkil etmiş insanları kaybettik” ifadelerini kullandı.

Başbakan ayrıca, üç gün boyunca tüm devlet kurumlarında bayrakların yarıya indirilmesini ve resmi kutlama etkinliklerinin askıya alınmasını kararlaştırdı. Bu kapsamda, 24‑25 Aralık tarihleri arasında planlanan Bağımsızlık Günü törenleri de ertelendi.

Ülke İçinde Yas ve Etkinliklerin İptali

Kaza sonrası Libya’da 3 günlük ulusal yas ilan edildi. Yas süresince devlet dairelerinde ve askeri birimlerde yas tutanağı okunacak, resmi yayınlarda yas müziği çalınacak. Ayrıca, ülkenin çeşitli şehirlerinde yaşayan vatandaşlar, kazada hayatını kaybedenlerin ailelerine destek mesajları gönderiyor.

Hayatını Kaybeden Yetkililerin Kariyer Özeti

Ölenler arasında Al Haddad (Genelkurmay Başkanı) yanı sıra Korgeneral Futuri Gribel (Kara Kuvvetleri Komutanı), Tuğgeneral Mahmud Al Katavi (Askeri İmalat Kurumu Komutanı) ve Muhammed Al Assavi Diyab (Al Haddad’ın danışmanı) yer alıyordu. Al Haddad, Eylül 2020’de Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti tarafından göreve getirildi ve o tarihten bu yana Türkiye ile sıkı askeri temaslar kurdu. Özellikle 2020‑2025 yılları arasında Türkiye’yi birçok kez ziyaret ederek iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin temellerini attı.

Gribel, Libya’nın kara birliklerinin operasyonlarını denetlemek ve Generalkurmay Başkanıyla koordinasyonu sağlamakla sorumluydu. Katavi ise Libya’nın silah ve teçhizat modernizasyon programlarını yöneten kritik bir isimdi. Diyab, stratejik askeri planlama ve uluslararası iş birliği konularında Al Haddad’a danışmanlık yapıyordu.

Türkiye‑Libya Askeri İşbirliği ve Kaza Bağlantısı

Al Haddad’ın görev süresi boyunca Türkiye, Libya’nın batısında kontrolü elinde tutan Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne askeri destek sağladı. Bu destek, kara birliklerinin eğitim programları, lojistik yardımlar ve ortak tatbikatları kapsıyordu. Aynı zamanda Libya’nın doğusundaki Libya Ulusal Ordusu (LNA) ile de zaman zaman temaslar kurularak bölgedeki gerilimin azaltılması hedeflendi.

Kazanın, bu askeri iş birliğinin bir sonucu ya da bir sabotaj girişimi olup olmadığı henüz netleşmedi. Ancak NBC News ve Associated Press, kazada ölenlerin Libyalı olmadığını, farklı milletlerden mürettebatın bulunduğunu bildirdi. Ölen üç kişinin kimlikleri ve uyrukları açıklanmadı.

Uluslararası Yankılar

ABD’nin NBC News’i ve Associated Press, kazayı “bölgesel güvenlik açısından önemli bir kayıp” olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği temsilcileri ise Libya’da yaşanan bu trajedinin, ülkenin yeniden istikrar sürecine olumsuz etkileri olabileceği uyarısında bulundu.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise, “Türkiye olarak Libya’da yaşanan bu üzücü olayda derin bir üzüntü duyuyor, baş sağlığı diliyoruz” şeklinde bir açıklama yaptı ve kazanın soruşturulması için Libyalı yetkililerle iş birliği içinde olduklarını belirtti.

Gelecek İçin Beklentiler

Kaza sonrası Libya’da askeri birliğin yeniden yapılandırılması ve iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin devam edip etmeyeceği merak konusu. Uzmanlar, Al Haddad’ın ölümüyle birlikte Libya’nın iç politikasında ve dış ilişkilerinde yeni bir dönemin başlayabileceğini, ancak aynı zamanda bölgedeki istikrarsızlığın artma riskinin de bulunduğunu ifade ediyor.

İç ve dış politikadaki bu gelişmeler, önümüzdeki haftalarda yapılacak resmi soruşturma raporları ve uluslararası diplomatik temasların seyrine bağlı olarak şekillenecek.