
Bozüyük ilçesinin 16 kilometre uzakta yer alan Muradere köyünde, Zeynep Bostan önderliğinde 28 kadın, 2019 yılında “Muratdere Köyü Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi”ni kurdu. Başlangıçta bireysel bir işletme açma fikriyle yola çıkan Bostan, köydeki diğer kadınların da bu süreçte yer almasını isteyince kooperatif modeline yöneldi. “Kadınların hevesli olması beni çok etkiledi. Birlikte hareket ettiğimizde daha büyük bir etki yaratabileceğimizi gördüm,” diye belirtti Bostan.

Kooperatif, erişte, şehriye, tarhana, kozalak şurubu, pancar pekmezi ve çilek reçeli gibi yöresel lezzetlerin yanı sıra “Yörük poğaçası”, “ekşili çorba” ve “erik aşı” gibi nadir bulunan tatları da üretip “Harmanyeli” markası altında tescil ettirdi. Markanın logo ve ambalaj tasarımında köyün eski bir harman yerinden esinlenildi; bu da ürünlere hem otantik bir kimlik hem de tanıtım değeri kattı.
Ürünler ilk etapta köydeki kafe, market ve lokanta aracılığıyla satıldı. Zamanla, “marketimizde, yol üzerindeki akaryakıt istasyonlarında ve telefonla sipariş alarak kapıya teslim yöntemleriyle” geniş bir dağıtım ağı oluşturuldu. Kooperatif, kargoyla satış talebinin artmasıyla birlikte lojistik altyapı çalışmalarına da başladı.
Devlet tarafından sağlanan erişte kıyma, meyve kurutma ve pancar kıyma makineleri sayesinde üretim kapasitesi %30 artış gösterdi. Bu makineler, hem işçilik süresini kısaltıyor hem de ürün kalitesini standartlaştırıyor.
Kooperatifin vizyonu yalnızca gıda üretimiyle sınırlı değil. Bostan, “Yaz aylarında gözleme evimiz var. Mayıs ayında açıp Eylül’de kapatıyoruz. Ayrıca bungalov evler ve piknik alanlarıyla köy turizmini canlandırmayı hedefliyoruz” dedi. Bu projeler, köyün ekonomik çeşitlenmesini sağlayarak genç nüfusun köyde kalmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
Kooperatif ayrıca, kadınların moral ve motivasyon kaynağı olma işlevi görüyor; üyeler arasında dayanışma ve eğitim çalıştayları düzenleniyor. Üye Eda Gacarlar, iki işi birden yürütmenin kendisine “mutluluk ve güç verdiğini” ifade etti: “İşleyen demir pas tutmaz, bu yüzden zorluğu birlikte aşabiliyoruz.”
Kooperatifin üç yıllık sürede 30 kadının gelirini düzenli hâle getirdiği ve köydeki işsizliğin %15 azaldığı bildirildi. Kadınlar, elde ettikleri geliri çocuklarının eğitimine, evin yenilenmesine ve yeni iş girişimlerine yönlendirerek köyün kalkınma döngüsünü tetikliyor.
Yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşları, bu modeli diğer kırsal bölgeler için örnek göstererek “kadın odaklı kooperatiflerin yaygınlaştırılması” politikalarını güçlendirmeyi planlıyor.
Kooperatifin kurucu başkanı Zeynep Bostan, “İlk başlarda bu kadar ilerleyeceğimizi hiç düşünmemiştim. Şimdi her birimiz kendi işimizde özgür, güvende ve gururluyuz” diyerek geleceğe umutla baktığını vurguladı.