İsviçre’nin İtalyanca konuşulan kantonunda yer alan Lugano şehri, 2024 yılının ikinci çeyreğinde bitcoin ödemelerini resmi bir seçenek haline getirerek finans dünyasında çığır açtı. Kent yönetimi, kripto para kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla ücretsiz ödeme terminalleri dağıttı; bugün şehirdeki 350’den fazla işletme bu cihazları kullanarak müşterilerinden doğrudan dijital para alabiliyor.

Hamburger zincirlerinden lüks butiklere, hatta okul öncesi bakım hizmetlerine kadar pek çok alanda müşteriler, akıllı telefonlarındaki dijital cüzdanlarıyla temassız ödeme yapabiliyor. Örneğin bir fincan kahve için 0.00008629 bitcoin ödeniyor; bu da yaklaşık 8,80 dolar değerinde. Yerel bir sakinin ifadesiyle “kripto para sayesinde aracıların olmadığı bir finansal özgürlük hissi” yaşıyor.
Vintage Nassa adlı butik sahibi Cherubino Fry, kredi kartı işlemlerindeki %1,7‑%3,4 arasında değişen komisyonların aksine bitcoin işlemlerinin çoğu zaman %1’in altında kaldığını belirtiyor. “Bu teknoloji henüz erken aşamada, ama önümüzdeki 5‑10 yıl içinde büyük bir büyüme potansiyeli taşıyor,” diyor.
Belediyenin Plan B adı altında, Tether platformu ile ortaklaşa 2022’de başlattığı proje, kripto para kullanımını daha da yaygınlaştırmayı hedefliyor. Proje direktörü Mir Liponi, bankacılık sorunları nedeniyle 11 gün boyunca sadece bitcoin ile yaşadığını ve Lugano’da bunun pratikte mümkün olduğunu anlatıyor. Bununla birlikte toplu ulaşım, yakıt ve enerji faturaları hâlâ geleneksel para birimleriyle ödeniyor.
Diğer şehir örnekleri de incelendi: El Salvador’da kripto paranın resmi para ilan edilmesi beklentileri karşılamadı; Hong Kong, Ljubljana ve Zürih gibi şehirler ise daha kapsamlı kripto dostu politikalar benimsiyor.
Kent içinde de karşıt sesler var. Göl kıyısındaki “Satoshi Nakamoto” heykeli, vandallar tarafından parçalanıp göle atıldı. Üniversite öğrencisi Lucia, kripto paraları “suç, karanlık ağ ve spekülasyon” ile ilişkilendiriyor. Finans uzmanları, bitcoin’in yüksek volatilitesine ve cüzdanların üçüncü taraf platformlarda saklanmasının getirdiği risklere dikkat çekiyor. Fribourg Üniversitesi’nden Prof. Sergio Rossi, işletmelerin ödemeyi alır almaz kriptoyu fiat paraya çevirme zorunluluğundan bahsediyor.
Lugano Belediye Başkanı Michele Foletti, kripto yoğunluğunun “kara para için bir çekim merkezi” olacağı iddialarını kesin bir dille reddediyor. “Suç örgütleri hâlâ fiziksel nakit parayı tercih ediyor; bitcoin anonimlik açısından nakitten daha sınırlı,” diyor. Foletti, kentte 110’dan fazla kripto şirketinin faaliyet gösterdiğini ve bu durumun şehir ekonomisine canlılık kattığını vurguluyor.