Nakit para tarih oldu! Bir kentte ödemeler artık bu yöntemle yapılıyor

Lugano, İsviçre’nin kripto para dostu bir şehir olarak öne çıkıyor; belediye, işletmelere ücretsiz Bitcoin ödeme terminalleri kurarak nakit ve fiat para kullanımını azaltmayı hedefliyor.

Lugano’da Bitcoin Ödeme Dalgası

İsviçre’nin İtalyanca konuşulan bölgesinde yer alan Lugano, 2024 yılının ikinci çeyreğinde “Bitcoin kabul eden şehir” unvanını resmi olarak almış durumda. Kent merkezindeki %70’in üzerindeki mağaza ve restoran, artık müşterilerinin bitcoin ile temassız ödeme yapmasına imkan tanıyor. Bu dönüşüm, belediyenin işletmelere ücretsiz olarak sağladığı ödeme terminalleri sayesinde gerçekleşti.

Hamburger zincirlerinde bile müşteriler, cep telefonlarındaki dijital cüzdanlarıyla sadece birkaç dokunuşla ödeme yapabiliyor. Örneğin, bir fincan kahve için 0.00008629 BTC, yani yaklaşık 8,80 USD karşılığı ödeniyor. Geleneksel İsviçre frangı (CHF) hâlâ geçerli olmakla birlikte, 350’den fazla işletme artık bitcoin’i bir seçenek olarak sunuyor.

İşletmelerde Dijital Cüzdan Kullanımı ve Ücret Avantajı

Fransız kökenli kripto meraklısı Nicolas, “Bitcoin benim için aracıların olmadığı bir finansal özgürlük hissi” diyerek, temassız dijital cüzdanların günlük hayatta ne kadar pratik olduğunu vurguluyor. Lugano’da kullanılan ve önceden belirlenmiş bir tutarın bitcoin olarak yüklendiği hediye kartları da, genç nesiller arasında popüler bir ödeme aracı hâline geldi.

Lüks butiklerde, örneğin Vintage Nassa adlı mağazada, sahibi Cherubino Fry, kredi kartı işlemlerinde %1,7‑%3,4 arasında değişen komisyonların aksine, bitcoin işlem ücretlerinin genellikle %1’in altında kaldığını belirtiyor. Fry, “Bu teknoloji hâlâ erken aşamada, ama önümüzdeki 5‑10 yıl içinde büyük bir büyüme potansiyeli taşıyor” şeklinde bir öngörüde bulundu.

Belediyenin Destekleri ve “Plan B” Projesi

Belediye, kripto para kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla 2022’de Tether platformu ile ortaklaşa yürüttüğü Plan B projesini hayata geçirdi. Projenin yöneticisi Mir Liponi, banka problemleri nedeniyle 11 gün boyunca sadece bitcoin kullanarak yaşamayı denediğini ve Lugano’da bu deneyimin büyük ölçüde mümkün olduğunu söyledi. Ancak toplu taşıma, yakıt ve enerji faturaları hâlâ bitcoin ile ödenemiyor; bu da projenin ileride genişlemesi gereken alanları işaret ediyor.

Eleştiriler, Riskler ve Uluslararası Bağlam

Bitcoin’in El Salvador’da yasal para birimi olarak ilan edilmesi, beklentileri tam olarak karşılamadı. Kripto şirketi Unchain Data yöneticisi Vincent Charles, hükümetin dağıttığı 30 $ değerindeki bitcoin’in çoğunun hemen dolara çevrildiğini ve sistemin geniş çapta benimsenmediğini belirtiyor. Bununla birlikte, Ljubljana, Hong Kong ve Zürih gibi şehirler de kripto dostu politikalarıyla öne çıkıyor.

Lugano’da kripto para karşıtlığı da göz ardı edilemez. Şehrin göl kenarındaki parkta bulunan ve Satoshi Nakamoto’yu temsil eden bir heykel, ağustos ayında vandallar tarafından parçalanıp göle atıldı. Üniversite öğrencisi Lucia, bitcoin’i suç, karanlık ağ ve spekülasyonla ilişkilendirerek, yatırımcıların ciddi kayıplar yaşadığını vurguluyor.

Finansal risklere dair uyarılar da mevcut. Fribourg Üniversitesi Prof. Sergio Rossi, işletmelerin bitcoin’i hızlıca İsviçre frangına (CHF) çevirerek para birimi riskini azaltması gerektiğini, ayrıca üçüncü‑taraf cüzdanlarda saklanan varlıkların bir iflas durumunda tamamen kaybedilebileceğini hatırlatıyor. İsviçre’de 100 000 CHF’ye kadar olan mevduatlar devlet güvencesi altında iken, kripto varlıklar bu korumadan tamamen muaf.

Belediye Başkanı’nın Açıklamaları ve Gelecek Vizyonu

Lugano Belediye Başkanı Michele Foletti, şehrin kripto yoğunluğunun kara para akışı için bir çekim merkezi olacağı iddialarını kesin bir dille reddediyor. Foletti, suç örgütlerinin hâlâ fiziksel nakit tercih ettiğini ve bitcoin’in anonimlik açısından nakitten daha sınırlı olduğunu vurguluyor. Belediye, şu ana kadar 110 kripto şirketinin şehre taşındığını ve yerel ekonomiye canlılık kattığını belirtiyor.

Uzmanlar, Lugano’nun bu girişiminin Avrupa’da benzer şehirler için bir model olabileceğini, fakat düzenleyici çerçevelerin netleşmesi ve tüketici korumasının güçlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.