Nakit para tarih oldu! Bir kentte ödemeler artık bu yöntemle yapılıyor

İsviçre’nin Lugano kenti, kripto para kabul eden işletmelerin sayısını artırarak Bitcoin’i günlük ödemelerin bir parçası hâline getiriyor. Belediye, ücretsiz terminaller dağıtarak bu dönüşümü destekliyor.

Lugano’da Bitcoin Devrimi Nasıl Başladı?

İsviçre’nin İtalyanca konuşulan bölgesinde yer alan Lugano, 2024 yılının ikinci çeyreğinde kripto para kabul eden işletme sayısında yüzde 60’lık bir artış gördü. Kent yönetimi, ücretsiz ödeme terminalleri sağlayarak hem mağaza hem de restoranları Bitcoin ile ödeme almaya teşvik etti. Bu adım, şehirdeki ekonomik dijitalleşme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Hamburger zincirlerinden lüks butiklere kadar geniş bir yelpazede işletmeler, müşterilerin cep telefonlarındaki dijital cüzdanlarıyla temassız ödeme yapabilmelerine imkan tanıyor. Örneğin, bir fincan kahve için ödenen tutar 0.00008629 Bitcoin, yani yaklaşık 8.80 USD’ye eşdeğer.

Yerel halk hâlâ İsviçre frangı (CHF) ile ödeme yapabilse de, şu an 350’den fazla işletme Bitcoin’i ek bir seçenek olarak sunuyor. Belediye, okul öncesi bakım hizmetleri, belediye vergileri ve bazı kamu hizmetleri gibi alanlarda da kripto para kabulünü resmi olarak başlattı.

Yerel Girişimciler ve Kullanıcıların Görüşleri

Fransa’dan gelen ve kendini “bitcoin inananı” olarak tanımlayan Nicolas, bu sistemin ona “aracıların olmadığı bir finansal özgürlük hissi” sağladığını söylüyor. Lugano’da kullanılan ve belirli bir tutarın Bitcoin olarak dijital cüzdana yüklendiği hediye kartları da popülerlik kazanıyor; bu kartlar, özellikle genç nesil arasında hızlı bir ödeme alternatifi sunuyor.

Kent merkezindeki lüks mağazalardan Vintage Nassa adlı dükkanın sahibi Cherubino Fry, kredi kartı komisyonlarının yüzde 1.7‑3.4 seviyelerine ulaşabildiğini, oysa Bitcoin işlem ücretlerinin genellikle yüzde 1’in altında kaldığını vurguluyor. Fry, “Şu an için Bitcoin ile yapılan alışveriş sayısı sınırlı, fakat önümüzdeki 5‑10 yılda bu ağacın çok büyüyeceğini” ekliyor.

Plan B Projesi ve Belediye Destekleri

Belediyenin Plan B projesi, 2022’de Tether platformu iş birliğiyle hayata geçirildi. Proje yöneticisi Mir Liponi, bankasıyla yaşadığı sorunlar nedeniyle 11 gün boyunca sadece Bitcoin kullanarak yaşamayı denediğini ve Lugano’da bunun büyük ölçüde mümkün olduğunu belirtiyor. Ancak toplu taşıma, yakıt ve enerji faturaları gibi bazı kritik hizmetlerde hâlâ Bitcoin kabul edilmediği not ediliyor.

Kıyaslamalar ve Uluslararası Perspektif

Bitcoin’in resmi para birimi olarak ilan edildiği El Salvador’da yaşanan deneyimler, Lugano’nun yaklaşımının aksine beklentileri karşılamadı. Kripto şirketi Unchain Data’nın yöneticisi Vincent Charles, hükümetin dağıttığı 30 USD değerindeki Bitcoin’lerin çoğunun anında dolara çevrildiğini ve sistemin geniş kitlelere yayılmadığını ifade ediyor. Diğer yandan Ljubljana, Hong Kong ve Zürih gibi şehirler, kripto dostu politikalarıyla öne çıkıyor.

Karşıt Görüşler ve Güvenlik Endişeleri

Lugano’da kripto para karşıtlığı da sessiz kalmıyor. Göl kıyısındaki parkta bulunan ve “Bitcoin’in mucidi” olduğu iddia edilen “Satoshi Nakamoto” heykeli, ağustos ayında vandallar tarafından parçalanıp göle atıldı. Üniversitede okuyan Lucia, kripto paraları suç, karanlık ağ ve spekülasyonla ilişkilendiriyor, birçok kişinin ise yatırım kaybı yaşadığını söylüyor.

Ülke genelindeki uzmanlar da volatilite riskine dikkat çekiyor. Fribourg Üniversitesi’nden Prof. Sergio Rossi, işletmelerin Bitcoin alımını takiben hızlıca CHF veya başka bir resmi para birimine dönüştürmesi gerektiğini, aksi takdirde kur dalgalanmalarından zarar görebileceklerini belirtiyor. Ayrıca, üçüncü taraf cüzdanların iflas riskine işaret ederek, varlıkların kaybedilebileceğini hatırlatıyor. İsviçre’de 100 000 CHF’ye kadar olan banka mevduatları devlet garantisi altında iken, kripto varlıklar bu korumadan yoksun.

Belediye Başkanı’nın Açıklamaları

Lugano Belediye Başkanı Michele Foletti, kentteki kripto yoğunluğunun kara para akışı için bir çekim merkezi olacağı iddialarını kesin bir dille reddediyor. Foletti, suç örgütlerinin hâlâ fiziksel nakit tercih ettiğini, Bitcoin’in anonimlik açısından nakitten daha sınırlı olduğunu vurguluyor. Belediye, Bitcoin’in şehir ekonomisine dinamizm kattığını, şu ana kadar 110 kripto şirketinin Lugano’ya taşındığını ya da burada faaliyete başladığını söylüyor.

Gelecek İçin Beklentiler

Uzmanlar, Lugano’nun kripto ekosisteminin ilerleyen yıllarda daha da entegre olacağını öngörüyor. Regülasyonların netleşmesi, ödeme altyapısının genişlemesi ve kullanıcı eğitim programları sayesinde, şehirde Bitcoin’in sadece bir alternatif değil, ana akım ödeme aracı hâline gelmesi mümkün. Bu süreç, diğer Avrupa şehirleri için bir model oluşturabilir ve kripto para kabulünün küresel ölçekte yaygınlaşmasına ivme kazandırabilir.