Orban: AB dağılma sürecinde

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, AB’nin mevcut yönelimlerini eleştirerek, kıtanın 2026 yılında savaşın eşiğine gelebileceği ve Avrupa Birliği’nin dağılma sürecinde olduğu uyarısında bulundu.

Orban’ın çarpıcı açıklamaları

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi’nden dönüşte basına verdiği röportajda, “Avrupa Birliği (AB), farklı bir politika benimsemezse 2026’da tüm Avrupa savaşın içinde olabilir” diyerek AB’nin geleceğine dair ciddi bir tehdit algısı ortaya koydu.

“AB dağılma sürecinde,” ifadesiyle, kurumun mevcut yapısal sorunlarının sadece siyasi değil, aynı zamanda güvenlik ve ekonomik boyutlarda da derinleştiğini vurguladı.

Barışın son yılları ve yeni korkular

Orban, 2025’in “Avrupa’nın son barış yılı” olup olmayacağı sorusuna “Evet, bu ihtimal göz ardı edilemez” yanıtını vererek, soğukkanlı bir uyarıda bulundu. 1945 sonrası 80 yıllık barış döneminin Avrupa’nın kolektif hafızasında bir istisna olduğunu hatırlatan lider, bu barışın bir “korku mekanizması”yla sürdüğünü, ancak artık bu mekanizmanın etkisinin azaldığını belirtti.

“Bu korku, 80 yıl boyunca etkili oldu. Fakat artık bütünüyle farklı bir dünya şekilleniyor,” diyerek, nükleer tehditin ve sürekli savaşa hazırlıklı olma durumunun Avrupa halkı üzerindeki psikolojik baskısını azalttığını ileri sürdü.

Savaşa doğru ilerleme

Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi’nden dönen Orban, zirvedeki karar ve teklifler hakkında eleştirisini sürdürüyor: “Savaşa doğru ilerliyoruz” açıklamasıyla, AB’nin Ukrayna’ya yönelik politikalarının Rusya’yı daha da kışkırtma ve bölgedeki çatışmayı körükleme riskine işaret etti.

Orban, Rusya’nın Avrupa’da dondurulmuş varlıklarının Ukrayna’ya kredi olarak kullanılmasını engelleyen liderlerden biri olduğunu ve bu adımın “Avrupa’nın savaşa sürüklenme hızını yavaşlatma” çabası olduğunu vurguladı.

“Bazıları bu süreci olağanüstü hızlara ulaştırmaya çalıştı. Onlara engel olmayı başardık. Süreci durduramadık ama ivme kazanmasına engel olduk,” diyerek, AB’nin iç dinamiklerindeki çatışmaların bir yandan da bir denge unsuru olarak işlev gördüğünü belirtti.

İki gruplaşma: Savaş ve barış

Orban, “Günümüzde Avrupa’da iki gruplaşma bulunuyor. Birisi savaş grubu, diğeri de barış grubu. Mevcut durumda savaş yanlıları hakim durumda. Brüksel savaş istiyor. Macaristan olarak biz, barış istiyoruz” sözleriyle, AB içinde derin bir bölünmenin sinyallerini verdi.

Ukrayna‑Rusya savaşının kökeni

Ukrayna ve Rusya arasındaki çatışmanın, Batı Avrupa’nın “siyasi, ekonomik ve sosyal çöküşünün” bir yan ürünü olduğunu ileri süren Orban, 2000’li yılların ortasından başlayan finansal krizlerin bu çöküşü tetiklediğini ve Avrupa’nın ekonomik gücünün ABD’ye göre gerilediğini savundu.

“Avrupa Birliği’nin ekonomik gücü bir zamanlar ABD’ye yakın bir seviyedeydi. Bugün ise ABD güçlenirken Avrupa geriliyor,” diyerek, AB’nin dış politikasının da iç ekonomik zorluklarla şekillendiğini belirtti.

AB’nin iç yapısal krizine dair yorumlar

Orban, AB’nin karar alma mekanizmalarının giderek yasal boşluklardan faydalanarak bir “dağılma süreci” içinde olduğunu, Brüksel bürokrasisinin imparatorluk kurma heveslerinin ise bu süreci hızlandırdığını iddia etti. “AB, dağılma sürecinde bulunuyor. Yaşanan şey, Brüksel bürokrasisinin imparatorluk kurma heveslerinin güçlenmesiyle eş zamanlı ilerleyen bir dağılma süreci,” şeklinde konuştu.

Bu bağlamda, AB’nin üye ülkelerdeki uygulama farklılıkları ve merkezî kararların sahada hayata geçirilememesi, birliğin bütünleşmesini tehdit eden temel faktörler olarak öne çıkıyor.

Gelecek perspektifi

Orban’ın açıklamaları, AB’nin geleceği konusunda hem üye devletler içinde hem de dış gözlemciler arasında artan bir endişe atmosferi yaratıyor. Uzmanlar, AB’nin kriz yönetim mekanizmalarını yeniden gözden geçirmesi, ortak güvenlik politikalarını güçlendirmesi ve ekonomik entegrasyonu derinleştirmesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, Orban’ın da belirttiği gibi, “dağılma süreci” sadece bir söylem olmaktan çıkarak somut bir gerçek haline dönüşebilir.