Orta Asya Ekonomik İşbirliği Tianshan Forumu Urumqi’de Başladı

Urumqi’de gerçekleşen forum, ticaret ve yatırım fırsatlarını geliştirmeyi hedefliyor.

Forumun Açılışı ve Katılımcı Profili

URUMQI, 3 Aralık (Xinhua) – Orta Asya Ekonomik İşbirliği için Tianshan Forumu salı günü Çin’in kuzeybatısındaki Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi’nin merkezi Urumqi’de resmen başladı. 300’ü aşkın hükümet yetkilisi, finans kuruluşu temsilcisi, düşünce kuruluşu mensubu ve özel sektör temsilcisi bu iki günlük etkinlikte bir araya geldi.

Forumun ana teması “Orta Asya’da Bağlantı ve Yatırım İmkanlarının Önünü Açmak” olarak belirlendi. Katılımcılar, bölgenin ticaret, ulaştırma, enerji ve dijital altyapı projelerine odaklanarak ortak stratejiler geliştirmeyi amaçladı.

Üst Düzey Açıklamalar ve Stratejik Vurgular

Çin Maliye Bakanı Lan Fo’an, açılış konuşmasında Orta Asya Bölgesel Ekonomik İşbirliği (OABEI) çerçevesindeki ilerlemeyi özetleyerek, işbirliğinin ölçek ve derinliğinin üye ülkelerdeki halkların yararına genişletilmesi gerektiğini vurguladı. Lan, “Bu platform, sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda kültürel ve sosyal bağları da güçlendirecek” şeklinde konuştu.

Orta Asya Bölgesel Ekonomik İşbirliği Enstitüsü Başkanı Charymuhammet Shallyyev ise forumun “politikacıları, özel sektörü, kalkınma ortaklarını ve araştırma topluluğunu birbirine bağlayan bir köprü” olduğunu belirtti. Shallyyev, enstitünün 2015 yılında Urumqi’de faaliyete geçmesinden bu yana 180’den fazla araştırma çalışması yürüttüğünü ve 150 eğitim programı aracılığıyla 2000’den fazla hükümet yetkilisine destek sağladığını hatırlattı.

Pakistan Federal Planlama, Kalkınma ve Özel Girişimler Bakanı İhsan İkbal ise küresel konjonktürün köklü bir dönüşüm geçirdiğini, Orta Asya ve Güney Asya’nın “küresel ekonomik büyümenin temel itici güçleri” haline geldiğini dile getirdi. İkbal, Çin-Pakistan ortak projelerinin başarısını örnek göstererek, sanayi, tarım, teknoloji ve halklar arası etkileşimde daha derin bir işbirliği çağrısında bulundu.

Yeni Araştırma Merkezi ve Ticaret Rakamları

Forumda ayrıca, Orta Asya Bölgesel Ekonomik İşbirliği Enstitüsü ve Xinjiang Bölgesel Maliye Dairesi tarafından kurulan Orta Asya Mali İşbirliği Araştırma Merkezi’nin lansmanı gerçekleştirildi. Merkez, bölgesel mali akışların izlenmesi ve ortak yatırım projelerinin finansal değerlendirmesi üzerine odaklanacak.

Çin ile Orta Asya arasındaki ticaret hacmi, Mayıs 2023’teki ilk Çin‑Orta Asya Zirvesi’nden bu yana çarpıcı bir artış gösterdi. 2024 yılında toplam 94,8 milyar ABD doları seviyesine ulaşan ticaret, Xinjiang’ın Kuşak ve Yol üzerindeki stratejik konumunu bir kez daha perçinledi. Bölgenin birden fazla Orta Asya ülkesiyle sınırı bulunması, lojistik ve enerji nakil hatlarının geliştirilmesi için kritik bir avantaj sağlıyor.

Gelecek Planları ve Beklentiler

İki günlük forumda, “Dijital Bağlantılar ve Yeşil Enerji” oturumu da büyük ilgi gördü. Katılımcılar, 5G altyapısının genişletilmesi, yenilenebilir enerji projelerinin ortak finansmanı ve sınır ötesi e‑ticaret platformlarının entegrasyonu konularında somut adımlar atmayı kararlaştırdı. Uzmanlar, bu adımların bölge ekonomilerini sadece büyütmekle kalmayıp, aynı zamanda istikrar ve sürdürülebilir kalkınma için de temel oluşturacağını belirtti.

Forumun kapanış konuşmasında, Shallyyev “İki gün içinde oluşturulan ağlar ve alınan kararlar, Orta Asya’nın küresel ticaret rotalarında daha etkin bir aktör olmasını sağlayacak” diyerek, gelecek yıl yapılacak olan ikinci Tianshan Forumu’na dair beklentileri özetledi.