Orta Asya‑Japonya Zirvesi’nde Güçlenen İşbirliği ve Yeşil Teknoloji Vizyonu

Orta Asya‑Japonya Zirvesi’nde Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, barış, istikrar ve sürdürülebilir kalkınma temelli işbirliği önerilerini açıkladı; Japonya ile teknik eğitim, yeşil teknoloji ve hidroelektrik yatırımlarına dair stratejik adımlar vurgulandı.

Barış ve Sürdürülebilir Kalkınma Vurgusu

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, 1. Orta Asya‑Japonya Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, zirvede sunulan tüm önerilerin “barış, istikrar, karşılıklı saygı ve sürdürülebilir kalkınma” yönündeki ortak arzuları yansıttığını belirtti.

Bu çerçevede, bölgesel istikrarın ekonomik refaha dönüşmesi için Japonya ile mevcut ilişkilerin pekiştirilmesinin kritik olduğuna dikkat çekti.

Yeşil Enerji ve Teknoloji İşbirliği

Rahman, Japonya’nın JICA (Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı) programları çerçevesinde yeşil teknolojilerin yaygınlaştırılması, hidroelektrik kapasitesinin artırılması ve sürdürülebilir tarım araştırma laboratuvarlarının kurulması gibi bir dizi stratejik öneri sunduklarını ifade etti.

Özellikle hidroelektrik ve madencilik sektörlerinde Japon uzmanlığı ve yatırımının, Tacikistan’ın “engün doğal kaynaklarını” verimli biçimde değerlendirmesine olanak tanıyacağı vurgulandı.

Bu işbirliği çerçevesinde, yeşil enerji altyapısı ve karbon ayak izinin azaltılması hedefleri, iki tarafın ortak vizyonunu oluşturan temel taşlar olarak öne çıktı.

Eğitim, İnsan Kaynağı ve Yapay Zeka

Rahman, JDS (Japon İnsan Kaynakları Geliştirme Bursu) programı sayesinde Tacikistan genç kamu görevlilerinin Japon üniversitelerinde yüksek lisans yapma fırsatı bulduğunu ve bunun “güvenilir bir ortak” oluşturduğunu vurguladı.

Ayrıca, “Orta Asya’da Sürdürülebilir Kalkınma için Yeni Fırsatlar Yaratmada Yapay Zekanın Rolü” adlı BM karar tasarısının kabulü sürecinde Japonya’nın desteğinin kritik olduğuna işaret etti.

Bu bağlamda, dijitalleşme ve yapay zekâ uygulamalarının bilimsel araştırmalar, su yönetimi ve afet risk analizi gibi alanlarda yeni ufuklar açacağına dair umutlar dile getirildi.

Gelecek Vizyonu ve Uluslararası Davet

Rahman, Mayıs 2026’da “Duşanbe Su Süreci” konulu Yüksek Düzeyli Uluslararası Konferansa tüm katılımcıları davet ederek, bölgenin lojistik koridorlarının geliştirilmesi, transit kargo taşımacılığı için yeni lojistik merkezlerin kurulması ve tarım komplekslerinin inşa edilmesi gerektiğini belirtti.

Japonya Başbakanı Takaichi Sanae’nin ev sahipliğinde gerçekleşen zirveye Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Türkmenistan cumhurbaşkanları da katıldı; bu da bölgesel işbirliğinin çok taraflı bir platforma dönüşmesinin sinyalini verdi.

Son olarak, Rahman, Japon hükümetine ekonomik, altyapı, ulaşım, enerji, tarım, ekoloji, sağlık, eğitim ve hijyen alanlarındaki projelere verdikleri destek için teşekkür etti ve gelecekteki ortak yatırımların “gerçek sektörleri hayata geçirmek” için bir köprü olacağını vurguladı.