Samsun’da “Mandadan Markaya” Projesi Hayata Geçiyor: Kızılırmak Deltası’nda Manda Üretimi Modernleşiyor

Kızılırmak Deltası’nda manda yetiştiriciliği, bilimsel araştırmalar ve yerel girişimlerin ortak çabasıyla modern bir marka haline geliyor.

Projenin Genel Çerçevesi

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Kemal Ayan öncülüğünde başlatılan “Mandadan Markaya” projesi, 60 bin dolarlık bütçesi ve 12 ay süresiyle Samsun’un Kızılırmak Deltası’nda sürdürülebilir hayvancılığı yeniden tanımlamayı amaçlıyor. Proje, “geleneksel üretimi bilimsel destekle markalaştırarak katma değeri yükseltmek” vizyonunu taşıyor.

Akademik ve Yerel İşbirliği

Projenin yürütülmesinde akademik bilgi, Doç. Dr. Bakiye Kılıç’ın eğitim danışmanlığıyla birleştirilirken, koordinasyonu Ondokuzmayıs Yerel Eylem Grubu Derneği (OMYEGDER) Başkanı Tolga Eren üstleniyor. Bu yapı, üniversite‑sivil toplum‑çiftçi üçgenini sağlam bir sinerjiye dönüştürerek proje hedeflerine ulaşmayı garantiliyor.

Markalaşma ve Coğrafi İşaret Çalışmaları

Türkiye’nin en yüksek manda nüfusuna sahip ili Samsun’da yaklaşık 26 600 baş manda bulunuyor. Ancak ürünler genellikle markasız ve düşük katma değerle satılıyor. Proje kapsamında coğrafi işaret (GI) süreci başlatılarak manda sütü, yoğurdu, peynirleri ve et ürünlerine “Samsun Manda” etiketi kazandırılacak. Bu sayede hem kalite güvencesi hem de pazarlama avantajı elde edilecek.

Eğitim ve Kapasite Artırımı

Üreticilere hijyenik sağım, doğru yemleme, modern dölleme yönetimi gibi konularda kapsamlı eğitimler verilecek. Ayrıca online satış platformları, ambalaj tasarımı ve pazar araştırması konularında teknik destek sağlanacak. Bu eğitimler, özellikle genç ve kadın üreticilerin proje kapsamında yer almasını sağlayarak kırsal istihdamı artıracak.

Kadın ve Gençlere Yönelik Destek

Proje, 50 kadın ve genç üreticiye özel mentorluk, girişimcilik atölyeleri ve kooperatifleşme destekleri sunacak. Engiz Kadın Girişimi Kooperatifi iş birliğiyle kadınların ekonomik bağımsızlığı güçlendirilecek, gençlerin ise tarımsal inovasyona yönlendirilmesi sağlanacak.

Beklenen Ekonomik ve Ekolojik Kazanımlar

Proje sonunda manda ürünlerinin marka değeri yükselerek bölge üreticilerinin toplam gelirinde 150 bin dolar artış sağlanması hedefleniyor. Aynı zamanda manda, sulak alanların “ekosistem mühendisleri” olarak rolünü pekiştirecek; biyolojik çeşitlilik ve toprak sağlığı üzerindeki olumlu etkileriyle çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacak.

Proje Tanıtım Toplantısı ve Katılımcı Görüşleri

Kızılırmak Deltası’nda düzenlenen bilgilendirme toplantısında, proje ortakları ve akademisyenler bir araya geldi. Prof. Dr. Ali Kemal Ayan, “Mandadan Markaya projesi 2005’teki Manda Sevdamız projesinin bir devamı; artık manda hem ekonomik hem ekolojik açıdan bölgenin en önemli varlığı” diye konuştu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Ulusal Koordinatörü Gökmen Argun, “Bu proje Samsun için bir dönüm noktası; manda ürünlerinin marka değeri artacak ve bölgeye uluslararası dikkat çekecek” dedi. Samsun Damızlık Manda Yetiştiriciler Birliği Temsilcisi İsmail Metin ise süt verimliliğinin artırılması gerektiğini vurgulayarak “İtalya’nın ortalama 9 kg süt verimine ulaşmak bizim hedefimiz” şeklinde konuştu.

Projenin tanıtım toplantısı, manda ürünlerinin tadım sunumları ve yerel festivallerle sona erdi. Katılımcılar, sürdürülebilir bir hayvancılık modeli oluşturulması ve bölge halkının gelir seviyesinin yükseltilmesi yönündeki ortak vizyonu bir kez daha teyit etti.