Şap Hastalığı Et Piyasasını Sarsıyor: Dana Fiyatları Rekor Seviyelerde!

Şap hastalığı nedeniyle hayvan varlığındaki azalma, kırmızı et fiyatlarında ciddi artışa yol açtı.

Şap Salgını ve Hayvancılık Sektöründeki Etkileri

Türkiye genelinde Şap hastalığı salgını, özellikle dana ve sığırların yaz aylarında kesime gitmesi zorunluluğu nedeniyle hayvan varlığını önemli ölçüde azalttı. TÜSEDAD (Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği) verilerine göre, bu azalma sadece bir sezonluk bir sorun değil; önümüzdeki birkaç yılı bile etkileyebilecek bir kriz olarak değerlendiriliyor.

Et Fiyatlarındaki Ani Artış

Hayvan varlığındaki %30‑20’lik düşüş, kırmızı et piyasasında hızlı bir fiyat yükselişi yarattı. Dana karkas kesim ücretleri, eylül ayına göre 125 TL artışla 600 TL’ye kadar çıktı. Kasaplarda kıyma ve kuşbaşı fiyatları da aynı oranda yükselerek tüketicileri zor durumda bırakıyor.

Özellikle Bursa’da, Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği 13 Aralık tarihli kesim ücretlerini yayınladı. Holstein cinsi 400 kg üzeri danaların karkas fiyatı 460 TL’den 540 TL’ye, diğer ırklarda ise 250 kg‑400 kg arası danalar 475 TL‑575 TL arasında değişen bir artışla yeni fiyatlarını gördü.

Uzman Görüşleri ve Piyasa Beklentileri

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Bülent Tunca, “Kesilecek hayvan yok” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti. “Hayvan çokluğundan fiyatlar yükseliyor. Hayvanlar şaptan kesime gidince piyasaya arz fazla oldu ve kırmızı et fiyatları bir süre stabil kaldı. Şimdi hayvan dışardan geliyor. Yeterli hayvan gelmeyince ve yerli hayvan talebi karşılayacak ölçüde olmayınca kırmızı et fiyatları yükselişe geçti.” şeklinde açıklama yaptı.

Tüketiciler ve Ekonomik Etkiler

Artan et fiyatları, özellikle düşük gelirli ailelerin gıda bütçelerini zorlamaya başladı. Market zincirleri, fiyat artışını yumuşatmak için promosyon ve paketleme stratejileri geliştirmeye çalışsa da, arz‑talep dengesindeki bozulma kısa vadede kalıcı bir fiyat baskısı yaratabilir. Ekonomistler, hayvancılıkta sürdürülebilir bir çözüm bulunmadıkça, bu durumun enflasyon üzerindeki etkisinin artacağını uyarıyor.

Gelecek İçin Öneriler

Uzmanlar, hastalığın yayılmasını sınırlamak için sıkı biyogüvenlik önlemleri, aşı programlarının genişletilmesi ve çiftçilere maddi destek sağlanması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, yerli et üretiminin artırılması ve alternatif protein kaynaklarının teşvik edilmesi, uzun vadeli fiyat istikrarı için kritik adımlar olarak öne çıkıyor.