Seramik Kap ve Kupaların Gizli Hijyen Riski: Çatlaklar Bakteri Üretiminin Kapısını Açıyor

Özet: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Tasarım Bölümü öğretim görevlisi Serdar Aslan, seramik kap ve kupalardaki kılcal çatlakların düzenli temizlik yapılmadığında ciddi hijyen sorunları yaratabileceğini vurguladı.

Seramik Kap ve Kupaların Hijyen Riski

Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi (ALKÜ) Tasarım Bölümü İç Mekan Tasarımı Programı öğretim görevlisi Serdar Aslan, gıda tüketiminde sıkça kullanılan seramik kap ve kupaların yüzeyinde oluşan kılcal çatlakların hijyen açısından göz ardı edilemeyecek bir tehdit oluşturduğunu belirtti.

Seramik ve Çömlekçilik Kursu’nun da eğitmenliğini üstlenen Aslan, bu ürünlerin estetik açıdan cazip olmasının yanı sıra restoran, kafe ve ev mutfaklarında da yoğun şekilde tercih edildiğini, fakat çatıksız bir temizlik prosedürünün eksik kaldığında mikrobiyal birikim riskinin artacağını ifade etti.

Seramiğin üretim sürecinde uygulanan sır (pişirme sırasında camsı, parlak veya mat bir kaplama alanı oluşturan kimyasal karışım), pişirim hataları ve soğutma aşamasındaki eksiklikler kılcal çatlakların oluşumuna zemin hazırlıyor. Aslan, “Ürünlerin fırından erken çıkarılması veya soğutma sırasında ani sıcaklık değişimleri, mikroskobik çatlakların ortaya çıkmasına neden olabilir” dedi.

Bu mikro çatlaklar ilk bakışta gözle görülmezken, her kullanımda gıda artıkları, içecek kalıntıları ve temizlik maddeleri bu boşluklarda birikebilir. Özellikle 80‑100 °C’ye kadar ısınabilen kahve ve çay gibi sıcak içecekler, çatlakların kenarlarında organik bir film oluşturabilir ve bu da bakterilerin çoğalması için ideal bir ortam sağlar.

Aslan, “Kısa vadede belirgin bir sağlık tehdidi gibi görünmeyebilir; ancak uzun vadeli ve özensiz kullanımda mikroorganizmaların çoğalması kaçınılmaz bir risk haline gelir” şeklinde uyarıda bulundu. Çatlakların renk değişimi, birikmiş kirin görsel bir işareti olarak değerlendirilebilir ve bu da temizlik ihtiyacının bir göstergesi olarak kullanılabilir.

Türk mutfağının vazgeçilmezleri arasında yer alan güveçlerin de aynı riskleri taşıdığını hatırlatan Aslan, yıkandıktan sonra boş bir fırında 200 °C’de 30 dakika pişirilmesinin çatlakların kapanmasına yardımcı olacağını tavsiye etti.

ALKÜ Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Erdoğan ise seramik ve diğer mutfak eşyalarında bakterilerin üreyebileceğini, “Deterjan, su ve bulaşık makinesi ile yapılan temizlik genellikle yeterlidir; ancak çok fazla çatlak ve deformasyon varsa daha dikkatli olmak gerekir” diyerek temizlik prosedürlerinin önemini vurguladı.

Uzmanlar, seramik ürünlerin periyodik olarak fırın içinde yüksek sıcaklıkta yeniden pişirilmesi, çatlakların küçültülmesi ve mikrobiyal birikimin önlenmesi açısından etkili bir yöntem olarak öneriyor. Ayrıca, bulaşık makinesinde yüksek sıcaklık programı seçilmesi ve ürünlerin tamamen kurutulması da riskin azaltılmasına yardımcı olur.

Bu uyarılar, özellikle büyük ölçekli restoran ve otellerde hijyen protokollerinin revize edilmesi gerektiğini gösteriyor. Gıda güvenliği denetimlerinde seramik kapların fiziksel durumunun incelenmesi, gelecekte ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının önlenmesinde kritik bir adım olabilir.