Tayland ve Kamboçya’da Ateşkes Şartları ve Bölgesel Gerilim: ASEAN’dan Kritik Uyarı

ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısında Kritik Görüşmeler

Malezya, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) Dışişleri Bakanları toplantısına ev sahipliği yaptı. Toplantıya ASEAN üyesi ülkelerin dışişleri bakanları katıldı ve bölgedeki güvenlik sorunları gündeme geldi.

Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow ile Kamboçya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Prak Sokhonn iki saat süren kapalı kapı görüşmelerinde ateşkes şartlarını masaya yatırdı. Görüşmelerin ardından yapılan açıklamalarda somut bir uzlaşmaya varıldığına dair net bir ifade bulunmadı; hatta sınır bölgelerinde çatışmaların gün içinde de sürdüğü bildirildi.

Tayland’ın Ateşkeş Şartları

Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow, ateşkesin üç temel şartı olduğunu belirtti:

1. Kamboçya’nın ateşkesini ilk ilan eden taraf olması;
2. Ateşkesin kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde uygulanması;
3. Mayın temizliği konusunda ortak çalışma yapılması.

Bakan Phuangketkeow, “Ateşkes ancak sahada doğrulanabilir adımlarla mümkün olabilir” diyerek, bu şartların ASEAN üyesi ülkelere iletildiğini vurguladı.

Kamboçya’nın İnsanî Durumu ve Endişeler

Kamboçya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Prak Sokhonn, sınır hattındaki çatışmalar nedeniyle yaklaşık yarım milyon Kamboçyalının yerinden edildiğini açıkladı. İnsani durumun giderek kötüleştiği ve altyapı hasarı, zorunlu tahliyeler gibi sorunların bölgeyi derin bir krize sürüklediği belirtildi.

Kamboçya, resmi bir açıklama yapmasa da yerel basında ateşkesin uygulanması ve denetleme mekanizmaları konusunda görüş ayrılıkları olduğu bildirildi.

ASEAN’ın Bölgesel Mekanizmaları ve Gelecek Adımlar

Toplantı sonrası ASEAN, sınır geriliminin ciddi insani sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti. Tayland ve Kamboçya’ya tüm çatışmaları derhal durdurmaları, azami itidal göstermeleri ve daha önce varılan ateşkes düzenlemelerini eksiksiz uygulamaları çağrısında bulundu.

ASEAN, tarafların diyaloga dönmesi, karşılıklı güvenin yeniden tesis edilmesi ve askeri gerilimin düşürülmesi amacıyla bölgesel mekanizmaların devreye sokulmasının önemini vurguladı. Ayrıca, ateşkesin doğrulanması sürecinin 24 Aralık’ta yapılması planlanan Genel Sınır Komitesi (GBC) toplantısında ele alınacağı kaydedildi.

Uluslararası ve Bölgesel Etkileri

Ateşkes sürecinin başarısı, sadece iki ülkenin değil, aynı zamanda ASEAN bütününün istikrarı için kritik bir faktör. Mayın temizliği gibi uzun vadeli güvenlik önlemleri, bölgedeki kalkınma projelerinin ve insani yardımların sürdürülebilirliğini doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, eğer şartlar yerine getirilmezse, çatışmaların yeniden alevlenebileceği ve bölgenin güvenlik ortamının daha da bozulabileceği konusunda uyarıyor.