Tokayev, Japonya ile 3.7 Milyar Dolarlık Anlaşma İmzaladı

Kazakhstan’s President Tokayev announced a historic $3.7 billion deal package with Japan during the inaugural Central Asia‑Japan summit in Tokyo.

Zirveye Genel Bakış

Kazakhstan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Japonya’ya resmi ziyareti sırasında “tarihi” nitelendirdiği 1. Orta Asya‑Japonya Zirvesi’ne katıldı. Zirve, Tokyo’da düzenlendi ve C‑5+1 diyaloğunun Japonya girişimiyle genişlemesinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.

İmzalanan Anlaşmaların Kapsamı

Tokayev, toplantı sonunda toplam 3,7 milyar dolar değerinde, 60’tan fazla ikili anlaşmanın imzalandığını bildirdi. Anlaşmalar şu başlıkları içeriyor:

1. Enerji ve Nükleer İşbirliği: Kazakistan’ın uranyum ve nadir toprak elementleri tedarikini, Japonya’nın ileri nükleer teknoloji ve yakıt işleme kapasitesiyle birleştirme.

2. Altyapı ve Lojistik: Hazar Denizi geçişli Trans‑Hazar Uluslararası Taşımacılık Koridoru’nun genişletilmesi ve Aktau Limanı’nda gümrük süreçlerinin iyileştirilmesi.

3. Teknoloji ve Araştırma: Ortak bilimsel projeler, yapay zeka ve uzay araştırmalarına yönelik işbirlikleri.

4. Ticaret ve Yatırım: İki ülke arasındaki karşılıklı ticaret hacminin 2023 yılında 2 milyar dolara ulaşması ve bundan sonraki dönemde %50 artış hedefi.

Enerji Güvenliği ve Nükleer Yakıt

Tokayev, “Dünyanın nükleer yakıt ihtiyacının yaklaşık %40’ını Kazakistan karşılamaktadır” diyerek, Japonya’nın gelişmiş nükleer enerji teknolojileriyle bir araya gelmenin stratejik önemine vurgu yaptı. Bu çerçevede, iki ülke arasındaki uranyum tedarik anlaşması ve nükleer yakıt geri dönüşüm projeleri önümüzdeki beş yılda hayata geçirilecek.

Ulaşım ve Lojistikte Yeni Dönem

Orta Asya’nın, Japonya’ya Avrupa üzerinden ticaret açısından kritik bir geçiş noktası olduğu vurgulandı. Tokayev, “Trans‑Hazar koridoru, Asya‑Avrupa ticaretini yeniden şekillendirecek ve Kazakistan’ın lojistik potansiyelini küresel ölçekte artıracak” dedi. Japon yetkililer, koridorun modernizasyonu ve dijital izleme sistemleri kurulması için 150 milyon dolar yatırım yapacaklarını açıkladı.

Gelecek Vizyonu ve İkili İlişkilerin Derinleşmesi

Tokayev, Japonya’nın bilim, teknoloji ve eğitim alanlarındaki liderliğini takdir ederek, Kazakistan genç akademisyenleri için Japonya‑Kazakistan Burs Programının genişletileceğini duyurdu. Ayrıca, iki ülke arasındaki kültürel değişim faaliyetlerinin artırılması ve turizmin yıl içinde %30 oranında büyütülmesi hedefleniyor.

Sonuç ve Beklentiler

Bu kapsamlı anlaşma paketi, Kazakistan‑Japonya ilişkilerini ekonomik, enerji, lojistik ve bilimsel alanlarda yeni bir seviyeye taşıyor. Uzmanlar, bu işbirliğinin bölgesel istikrarı pekiştireceği ve C‑5+1 diyaloğunun diğer orta asya ülkeleriyle de benzer yüksek değerli projelere öncülük edeceği görüşünde.