Trump Grönland’a Özel Temsilci Atadı, Tartışma Yeniden Alevlendi

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’a özel bir temsilci atayarak Danimarka ile yeni bir diplomatik kriz başlattı. Atanan Jeff Landry, Grönland’ı ABD’nin bir parçası hâline getirme hedefiyle hareket ediyor.

Trump’ın Grönland’a Özel Temsilci Ataması

ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir Grönland üzerinde iddialı bir tutum sergiliyor ve bu tutum, Jeff Landry adlı Louisiana’nın Cumhuriyetçi valisinin özel temsilci olarak atanmasıyla yeni bir boyut kazandı. Trump, Landry’yi “Grönland’ı ABD’nin bir parçası hâline getirmek” misyonuyla görevlendirdiğini duyurdu. “Bu görev benim için bir onur ve ulusal güvenliğimiz için kritik bir adım” şeklinde bir açıklama yaptı.

Landry’nin Sosyal Medya Açıklamaları

Atamasını duyurduğu an, Jeff Landry X (eski Twitter) hesabından bir gönderi paylaştı ve görevi “gönüllü” olarak üstlenmekten memnun olduğunu belirtti. “Grönland’ı ABD’nin bir parçası hâline getirmek adına çalışmak benim için bir onur” ifadelerini kullandı. Trump da Landry’nin, Grönland’ın ABD’nin ulusal güvenliği açısından önemini kavradığını ve Amerikan çıkarlarını ileri taşıyacağını vurguladı.

Danimarka’da Patlayan Tepkiler

Kopenhag yönetimi, ABD’nin bu hamlesini “çok can sıkıcı” ve “egemenliğe doğrudan bir saldırı” olarak nitelendirerek, Danimarka Büyükelçisinin Dışişleri Bakanlığı’na çağrılacağını açıkladı. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, TV2’ye verdiği röportajda, “Danimarka, Faroe Adaları ve Grönland’dan oluşan Danimarka Krallığı var oldukça, toprak bütünlüğümüzü zedeleyecek adımları kabul edemeyiz” dedi.

Grönland Liderinin Açıklamaları

Grönland Başbakanı Jens‑Frederik Nielsen de atamaya sert bir tepki gösterdi. “Grönland Grönlandlılara aittir. Geleceğimize biz karar veririz” diyerek, iş birliğinin sadece karşılıklı saygı çerçevesinde mümkün olacağını vurguladı. Nielsen, ABD ve diğer ülkelerle iş birliğine açık olduklarını, ancak tek taraflı iddialara izin vermeyeceklerini belirtti.

Kuzey Kutbu’nda Stratejik Rekabet

Grönland, eriyen buzullar sayesinde yeni deniz yolu güzergâhları ve zengin maden yatakları sunması nedeniyle, hem ABD hem de NATO için kritik bir konuma sahiptir. Bölgedeki stratejik yarış, iklim değişikliğiyle birlikte hız kazandı ve Trump’ın bu hamlesi, mevcut gerilimi diplomatik bir krize dönüştürdü. “Grönland’ın ABD güvenliği açısından önemi tartışılamaz” diyerek Trump, olası bir askeri müdahale ihtimalini dışlamadı.

ABD’nin Grönland’daki Tarihi Askeri Varlığı

ABD, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Grönland’da askeri üsler işletiyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, Mart ayında bu üsleri ziyaret ederek Grönland halkına ABD ile bir anlaşma çağrısı yaptı. Washington, 1953’te kapattığı Nuuk Konsolosluğunu 2020’de Trump’ın ilk döneminde yeniden açmış, bu da uzun vadeli bir stratejik ilgiye işaret ediyordu.

Uluslararası Hukuk ve Olası Sonuçlar

Grönland’ın Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olması, uluslararası hukukta belirli bir statüye sahiptir. Birleşmiş Milletler ve Arktik Konseyi, ada üzerindeki egemenlik iddialarının barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini vurguluyor. Trump’ın bu adımı, ABD‑Danimarka ilişkilerinde ciddi bir kırılma yaratabilir ve NATO içinde de tartışmalara yol açabilir.

Gelecek İçin Belirsizlik

Grönland’ın yaklaşık 57 bin nüfusu, 1979’dan bu yana iç işlerinde özerk bir yönetime sahip. Ancak savunma ve dış politika hâlen Danimarka’nın denetiminde. Halk oylamaları, Grönland’ın bağımsızlığını desteklese de, büyük bir çoğunluk ABD‑Danimarka ikiliğine karşı temkinli bir tutum sergiliyor. Trump’ın ataması, bu hassas dengeyi sarsarak bölgesel istikrarı tehdit ediyor.