
2025 Türk‑Macar Bilim ve İnovasyon Yılı, “Birlikte Daha İyi Bir Gelecek İçin” temasıyla hayata geçirildi. Bu tema, iki ülkenin araştırma, geliştirme ve inovasyon kapasitesini ortak projelerle artırmayı hedefliyor. Yıl boyunca üniversiteler, araştırma merkezleri ve özel sektör işbirliğiyle yürütülen çalışmalar, hem akademik hem de ticari alanda yeni ürün ve hizmetlerin ortaya çıkmasına zemin hazırladı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Macaristan Kültür ve İnovasyon Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan 34 maddelik eylem planı kapsamında; enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, akıllı tarım, biyoteknoloji ve yapay zeka alanlarında projeler yürütüldü. Bu projelerden 28’i, planlanan sürelere uygun şekilde tamamlandı ve sonuç raporları ilgili bakanlıklara sunuldu.
Tamamlanan projeler arasında şunlar öne çıkıyor:
• Ortak laboratuvar kurulması*:* Budapeşte ve Ankara’da yeni nesil malzeme araştırma merkezi açıldı.
• Yenilenebilir enerji pilot tesisi*:* Macaristan’da kurulan rüzgar ve güneş enerjisi entegrasyon sistemi, Türkiye’nin enerji ihracat potansiyelini test ediyor.
• Akıllı Tarım Platformu*:* Çiftçiler için veri‑analitiği tabanlı bir mobil uygulama geliştirildi ve 5.000 çiftçiye ücretsiz olarak dağıtıldı.
Bilim ve teknoloji alanındaki işbirliğinin derinleştirilmesi amacıyla, Türk ve Macar kurumları arasında 12 yeni anlaşma imzalandı. Bu anlaşmalar; ortak doktora programları, öğrenci değişim bursları ve ortak patent başvurularını kapsıyor. Özellikle yüksek lisans ve doktora seviyesindeki araştırmacıların iki ülke arasında çift yönlü hareketliliği, akademik çevrelerde büyük takdir topladı.
Türkiye ve Macaristan, diplomatik ilişkilerin 100. yıl dönümünde, 18 Aralık 2023 tarihinde imzalanan Mutabakat Zaptı çerçevesinde 2025’i “Bilim ve İnovasyon Yılı” olarak ilan etmişti. Bu tarihsel çerçeve, iki ülkenin stratejik ortaklık seviyesini “geliştirilmiş stratejik ortaklık”a yükseltmesinin altını çizdi.
Türkiye’nin Budapeşte Büyükelçisi Gülşen Karanis Ekşioğlu, “2024 Türk‑Macar Kültür Yılı’nın hemen ardından bu yıl boyunca tesis edilen yeni tematik işbirliği, ilişkilerin son dönemde yakaladığı ivmenin bir başka göstergesidir” diyerek projelerin önemini vurguladı. Ekşioğlu ayrıca, “İki ülke, köklü geçmişimizi idrak ettikten sonra parlak bir geleceği birlikte inşa edecek yeni işbirliklerinin temelini attı” şeklinde konuştu.
Uzmanlar, tamamlanan projelerin sadece bugünkü çıktılarla sınırlı kalmayıp, 2027 ve 2030 hedefleri için bir katalizör olacağını belirtiyor. Özellikle ortak araştırma fonlarının artırılması, genç bilim insanlarının uluslararası ağlarda daha aktif rol alması ve özel sektörün Ar‑Ge yatırımlarının genişletilmesi, iki ülkenin bilim‑teknoloji rekabet gücünü artıracak.
Bu çerçevede, önümüzdeki yıllarda yeni bir eylem planının hazırlanması ve mevcut başarıların ölçülerek raporlanması planlanıyor. Böylece Türk‑Macar işbirliği, Avrupa’nın bilim‑teknoloji ekosisteminde model bir örnek olmaya devam edecek.