Türkiye’de Suriyeli Sayısı Azalıyor: Gönüllü Dönüşler ve Şehir Bazında Dağılım Açıklandı

Türkiye’de geçici koruma statüsüyle yaşayan Suriyeli sayısı 2,37 milyona düştü; gönüllü dönüşler artıyor.

Geçici Koruma Statüsündeki Suriyeli Sayısındaki Düşüş

Göç İdaresi Başkanlığı’nın 27 Kasım 2025 tarihli verilerine göre, geçici koruma statüsüyle Türkiye’de ikamet eden Suriyeli sayısı 2.371.412 olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, 2021’deki en yüksek seviye olan 3.737.369’dan %36,6 oranında bir azalmayı işaret ediyor.

İkamet izniyle yaşayan Suriyeli nüfusu ise 76.367 civarında sabit kalırken, dönüşlerin hız kazandığı belirtiliyor.

Gönüllü Geri Dönüşlerin Artışı

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın 1 Kasım açıklamasına göre, son bir yılda 550 bin Suriyeli “gönüllü, güvenli ve onurlu” koşullarla ülkesine geri döndü. 2016’dan bu yana toplam dönüş sayısı 1.290.000’i aştı.

Bu geri dönüşler, Beşar Esad yönetiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin yıldönümü gibi jeopolitik gelişmelerin etkisiyle gerçekleşiyor.

Şehir Bazında Dağılım ve Demografik Yapı

Göç İdaresi verilerine göre, İstanbul hâlâ en kalabalık kent; 416.768 Suriyeli burada ikamet ediyor. Bunu Gaziantep (333.255), Şanlıurfa (197.270), Adana (178.875) ve Hatay (153.700) izliyor. Mersin, Bursa, Konya, İzmir ve Ankara da 100 bin civarında Suriyeliye ev sahipliği yapıyor.

En az Suriyeli barındıran şehir Hakkari’de sadece 8 kişi iken, Bayburt (28), Tunceli (38), Artvin (58), Gümüşhane (73) ve Iğdır (74) gibi iller de düşük nüfus gösteriyor.

Yaş dağılımına bakıldığında, 1.225.598 erkek ve 1.145.814 kadın Suriyeli bulunuyor. 18 yaş altı 1.147.344 çocuğu, 18‑64 yaş arasındakiler 1.187.729 ve 65 üstü 36.339 kişi oluşturuyor.

Düzensiz Göçmen ve Hukuki Durum

Geçici koruma dışındaki 76 bin 367 Suriyeli, ikamet izniyle Türkiye’de yaşıyor. Kayıt dışı, yani düzensiz göçmen statüsündeki Suriyeliler ise 27 Kasım 2025 itibarıyla 142.820 olarak tespit edildi. Uyruk bazında birinci sırada 39.020 Afgan, ikinci sırada ise 19.778 Suriyeli yer alıyor.

Bu kişilerin çoğu, vize süresi dolması, izinsiz çalışma gibi nedenlerle “düzensiz göçmen” statüsü kazanıyor ve uluslararası insan hakları örgütleri, zorla dönüş belgeleri gibi ihlallerin yaşandığını iddia ederken, Türkiye yetkilileri bu suçlamaları reddediyor.

Gelecek Perspektifi ve Uluslararası Tepkiler

Uzmanlar, Suriyeli nüfusundaki bu azalışın ekonomik entegrasyon, gönüllü dönüş programları ve sınırlı yeni göç dalgaları gibi faktörlerle ilişkilendirildiğini belirtiyor. Bununla birlikte, ülke içindeki toplumsal uyum ve kentsel altyapı üzerindeki baskı konuları hâlâ gündemde.

AB ve Birleşmiş Milletler, Türkiye’nin “dönüş sürecini şeffaf ve hak temelli” sürdürmesi gerektiğini vurgularken, Türkiye “gönüllü dönüşleri destekleyen” bir politika izlemeye devam edeceğini açıkladı.

Bu dinamikler, hem Türkiye’nin hem de bölgenin göç politikalarının gelecekteki yönünü şekillendirecek önemli göstergeler olarak kabul ediliyor.