Yenidoğan Bebeklerde Görülen Natal ve Neonatal Dişler: Ne Zaman Acil Müdahale Gerekiyor?

Doğumda ya da ilk bir ay içinde görülen dişler, bebeklerde nefes yoluna kaçma riski taşıyabilir; bu nedenle doğru değerlendirme ve gerekirse acil çekim şarttır.

Natal ve Neonatal Diş Nedir?

Yeni doğan bebeklerde tıpta natal diş (doğumda mevcut) ve neonatal diş (doğumdan sonraki ilk 30 gün içinde çıkan) olarak iki ayrı terim kullanılır. Bu dişler genellikle alt ön kesici bölgesinde ortaya çıkar ve her doğumda görülmez; yaklaşık 2.000‑3.500 doğumda bir rastlanır.

Kimler Risk Altında?

Medipol Üniversitesi Esenler Hastanesi’nden Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Damla Kahveciler Toy ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mammad Mammadlı, bu durumun genetik, gelişimsel ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu sonucu ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Ancak kesin nedeni hâlâ bilinmiyor.

Risk faktörleri arasında şunlar sayılabilir:

• Dişin kökü tam oluşmamış olması
• Dişin sallanıyor olması
• Çekilme eğilimi gösteren diş
• Aspirasyon (solunum yollarına kaçma) tehlikesi

Aspirasyon Riski ve Acil Müdahale

Dr. Mammadlı, “Eğer diş sallanıyorsa, bebeğin solunum yollarına kaçma riski vardır; bu durumda acil müdahale gerekir” diye uyarıyor. Dişin düşerek hava yoluna girmesi, bebekte ani boğulma ve ciddi solunum komplikasyonlarına yol açabilir. Bu yüzden kökü olmayan, sallanan ve gerçek diş şeklinde olmayan dişlerin çekimi genellikle tavsiye edilir.

Beslenme ve Emme Sorunları

Bir başka önemli konu da dişin emme ve beslenmeye etkisidir. Çıkan diş, bebeğin dilinde tahrişe neden olabilir, annelerin göğüs ucunda yaralanmalara yol açabilir ve emme refleksini bozabilir. Dr. Toy, dişin sallanmadığı ve beslenmeyi etkilemediği durumlarda ise takip yaklaşımının yeterli olduğunu belirtiyor.

Çekim Öncesi Hazırlık ve Hastane Koşulları

Diş çekimi planlanan bebeklerde, özellikle doğumdan sonraki ilk 10 gün içinde K vitamini düzeylerinin kontrol edilmesi önerilir; çünkü K vitamini eksikliği kanama riskini artırabilir. Dr. Toy, bu işlemin tam donanımlı bir hastane ortamında, deneyimli bir pediatrik anestezi ekibi eşliğinde yapılması gerektiğini vurguluyor.

Uzun Vadeli Takip ve Diş Eksikliği

Natal veya neonatal dişin çıkarılması, ileride kalıcı bir diş eksikliğine yol açabilir mi? Uzmanlar, bu sorunun ancak çocuk diş hekimi tarafından yapılacak klinik ve radyolojik takiple netleşebileceğini söylüyor. Erken müdahale ve düzenli kontrol, çocuğun ilerleyen yaşlarda diş gelişiminde olası sorunların önüne geçebilir.

Genetik ve Sendrom Bağlantısı

Bazı nadir vakalarda natal diş, genetik sendromların bir parçası olarak ortaya çıkabilir. Dr. Mammadlı, “Bu durumlar genellikle başka sistemik bulgularla birlikte görülür; bu yüzden detaylı genetik ve sistemik incelemeler yapılmalıdır” diye ekliyor.

Aileler İçin Pratik Öneriler

• Dişin sallanıp sallanmadığını düzenli olarak kontrol edin.
• Dişin bebeğin emme ve beslenmesini zorlaştırıp zorlaştırmadığını izleyin.
• Herhangi bir solunum güçlüğü, öksürük veya ses kısıklığı fark ederseniz hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
• Çekim kararı alındıysa, prosedürün bir pediatrik cerrahi birimde yapılmasını talep edin.

Bu öneriler, ailelerin panik yapmadan, bilinçli ve güvenli bir yaklaşım sergilemelerine yardımcı olacaktır.