
Yeni yılın gelişiyle birlikte çocukların en çok beklediği hediyeler arasında oyuncaklar ön planda yer alıyor. Ancak parlak ambalajlı sürpriz kutular ve göz alıcı reklamlar, aileleri zaman zaman güvenlik detaylarını gözden kaçırmaya itebiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Yanar Ayanoğlu, doğru oyuncak seçiminin çocuğun sağlığını, güvenliğini ve zihinsel gelişimini doğrudan etkilediğini belirtiyor.

Yaşına uygunluk, oyuncak seçiminde en temel kriterdir. Üreticilerin belirttiği yaş aralıkları, oyuncağın tasarımı, parçaların büyüklüğü ve olası tehlikeler göz önünde bulundurularak hazırlanır. Üç yaş altındaki çocuklar için özellikle küçük parçalı oyuncaklar, balonlar ve kolay sökülüp yutulabilecek nesneler ciddi boğulma riskine yol açar.
Mıknatıs ve piller, özellikle içi açılabilen oyuncaklarda bulunur. Yanlışlıkla yutulduklarında bağırsak tıkanıklığı ve delinmesi gibi hayatı tehdit eden durumlar ortaya çıkabilir. Bu risk, sadece küçük çocuklar için değil, her yaş grubundaki çocuklar için geçerlidir; bu nedenle bu tür oyuncaklar çocukların erişemeyeceği bir yerde saklanmalıdır.
Sürdürülebilirlik ya da duygusal bağ nedeniyle ikinci el oyuncaklar tercih edilebilir. Ancak güvenlik etiketlerinin eksikliği, zamanla aşınmış kenarların ve kırılmış parçaların yaralanma riskini artırır. Alınan oyuncağın sağlamlığı, temizliği ve olası kimyasal kalıntıların varlığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Scooter, kaykay, bisiklet gibi hareket gerektiren oyuncaklar, çocuğun fiziksel gelişimine katkı sağlasa da yaralanma riski taşır. Bu oyuncakların kullanımında kask, diz ve dirsek koruyucu ped gibi ekipmanlar zorunlu olmalıdır. Ayrıca, çocuğun fiziksel yetenekleri ve denge seviyesi de göz önünde bulundurulmalıdır.
Slime ve oyun hamurları, renkli ve çekici olmalarına rağmen boraks, yapay renk maddeleri ve toksik kimyasallar içerebilir. Uzmanlar, evde boraks içermeyen tariflerle slime yapmayı öneriyor. Aynı şekilde, yoğun boyalı ve düşük kalite plastik oyuncaklar da uzun vadede cilt tahrişi ve alergik reaksiyonlar yaratabilir.
Akıllı telefonlar gibi veri toplayan oyuncaklar, çocuğun kişisel bilgilerinin izinsiz toplanmasına sebep olabilir. Ayrıca yüksek ses çıkaran elektronik oyuncaklar işitme kaybı riskini artırır. Bu nedenle, ses seviyesi düşük, veri toplama özelliği olmayan ve pil ömrü kontrollü ürünler tercih edilmelidir.
Peluş ve yumuşak dokulu oyuncaklar sık sık yıkanmadığında mikrop ve bakteri birikimi riski taşır. Özellikle alerjik çocuklarda deri irritasyonu ve solunum sorunları görülebilir. Bu yüzden, yıkanabilir peluşlar seçilmeli ve düzenli olarak sıcak suyla yıkanmalıdır.
Uzmanların ortak önerileri arasında, çocuğun yaratıcılığını, ince motor becerilerini ve dil gelişimini destekleyen klasik oyuncaklar bulunur: oyuncak bebekler, kuklalar, kostümler, tren setleri, ahşap bloklar, yapı setleri, toplar, ip atlamalar, bisikletler, kitaplar, sanat malzemeleri ve kutu oyunları. Bu tür oyuncaklar, ailecek birlikte geçirilen kaliteli zamanın artmasına da katkı sağlar.
Online platformlarda güvenilir sertifikalı satıcılar tercih edilmeli, ürün açıklamaları dikkatle incelenmelidir. Ürün fotoğrafları, kullanıcı yorumları ve CE işareti gibi güvenlik işaretleri kontrol edilmelidir. Ayrıca, fiyat-performans dengesi sağlanarak gereksiz lüks ve “sürpriz kutu” gibi riskli alışverişlerden kaçınılmalıdır.
Sonuç olarak, yılbaşı hediyesi seçerken güvenlik, yaşa uygunluk ve hijyen en öncelikli kriterler olmalı. Doğru seçim, çocuğun sadece o gün değil, uzun vadeli gelişimi için de büyük bir fark yaratır.
Yılbaşı hediyesi seçerken çocukların güvenliği ve sağlığı konusunda çok dikkatli olunması gerekiyor. Ebeveynler olarak bizim en büyük sorumluluğumuz çocuklarımızı korumak ve onlara en iyi şekilde gelişmelerini sağlamak.