Zelenskiy ve Montenegro’dan İDA Anlaşması: Savunma İşbirliği ve Seçim Güvencesi

Zelenskiy ve Montenegro’nun İDA Anlaşması

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve Portekiz Başbakanı Luis Montenegro, Zelenskiy’in başkenti Kiev’de gerçekleşen resmi ziyarette, iki ülke arasındaki savunma işbirliğini derinleştirecek bir belge imzaladı. Bu belge, insansız deniz aracı (İDA) üretiminde ortak çalışma, teknoloji transferi ve ortak araştırma laboratuvarlarının kurulmasını öngörüyor. Anlaşma, Avrupa’nın doğu sınırındaki güvenlik boşluklarını doldurmayı ve Ukrayna’nın deniz savunma kapasitesini artırmayı hedefliyor.

İlk Resmi Ziyaret ve Anma Duvarı

Montenegro, Ukrayna’ya yaptığı ilk resmi ziyarette, savaşta hayatını kaybeden Ukraynalıları anmak için Kiev Anma Duvarı’nı ziyaret etti. Çelenk bırakıldıktan sonra iki lider, tarihî bir atmosferde ikili görüşmeye başladı.

İDA İşbirliği Detayları

Anlaşmanın başlıkları arasında, Portekiz’in ileri deniz teknolojileri firmalarıyla ortak geliştirme projeleri, Ukrayna’nın denizcilik altyapısının modernizasyonu ve AB fonlarıyla desteklenecek 90 milyar avroluk bir mali güvenlik çerçevesi bulunuyor. Zelenskiy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Bu, şu anda savunma çabalarımızın en umut vadeden alanlarından biridir. Amerikan silahlarını satın almamızı sağlayan ‘Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi (PURL)’ girişimine katkılarından dolayı Portekiz’e minnettarım” ifadelerini kullandı.

Seçimlerin Zamanı ve Şekli

Zelenskiy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’da seçim düzenlenmesi çağrısına yanıt olarak, “Ukrayna’da bir seçimin ne zaman ve nasıl gerçekleştirileceği Putin’e kalmadı. Seçimler Ukrayna halkı içindir; kontrolümüz dışındaki bölgelerde seçim yapılmayacak” şeklinde çarpıcı bir açıklama yaptı. Bu açıklama, uluslararası gözlemcilerin ve Avrupa Birliği’nin seçim güvenliği konusundaki endişelerini doğrudan yanıtlıyor.

ABD ve Avrupa’nın Rolü

Zelenskiy, seçim güvenliği konusunda ABD müttefikleriyle yapılan görüşmelerden bahsederek, “ABD’li ortaklarımız konuyu gündeme getirdi; bu, bize güvenli bir seçimde nasıl destek olabileceklerini bildiklerini gösteriyor” dedi. Ayrıca, Portekiz’in AB kararları kapsamında Ukrayna’ya yıllık 90 milyar avroluk mali güvenlik garantisi sağlayacağı vurgulandı.

Barış ve İmza Sürecinin Ötesi

Başkan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Rusya’nın Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev’in katılımıyla ABD’de gerçekleşecek olası barış görüşmelerine de değindi. “Anlaşmalar sadece imza atmaktan ibaret değil; Rusların yeniden saldırganlık göstermesi durumunda uygulanacak yaptırım paketlerini ve caydırıcı güç unsurlarını da önceden planlamamız gerekiyor” şeklinde uyarıda bulundu. Bu bağlamda, Ukrayna’nın savunma kapasitesinin artırılması, uluslararası hukukun ve bölgesel istikrarın korunması açısından kritik bir adım olarak nitelendirildi.

Gelecek Perspektifi

İDA projesi, sadece askeri alanda değil, aynı zamanda sivil denizcilik, deniz araştırmaları ve çevre koruma konularında da ortak çalışmaların temelini oluşturacak. Uzmanlar, bu işbirliğinin Avrupa’nın Doğu Avrupa’da teknolojik bir köprü kurmasına yardımcı olacağını ve bölgesel güvenlik mimarisine yeni bir katman ekleyeceğini belirtiyor.

“Ukrayna’nın kontrolünde olmayan bölgelerde seçim düzenlenmeyecek; seçimler adil ve şeffaf olacaktır. Bu kararı, Rusya’nın tarihî müdahalelerinin bir kez daha önüne geçmek için alıyoruz.”

Bu gelişmeler, Ukrayna’nın savunma stratejisinde yeni bir dönemin başlangıcını işaret ederken, uluslararası diplomasinin de çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.