Zonguldak’ta Salep Yetiştiriciliği Çiftçilerinin Yeni Umudu

Devrek’te salep fideleri dikildi, yerel ekonomi yeni bir gelir kaynağına kavuşuyor.

Salep Yetiştiriciliği Zonguldak’ta Neden Önem Kazanıyor?

Zonguldak’ın Devrek ilçesinde, uzun yıllar İstanbul’da yaşayan çiftçi Musa Abalı ve eşi Emine Abalı, bölgenin geleneksel tarım ürünlerine alternatif olarak salep (Orchis mascula) fidelerinin dikimine başladı. “Bu işin karlı olduğu kanıtlandı; geçen yıl elde ettiğimiz verim bizi cesaretlendirdi.” diye konuşan Musa Abalı, salep yetiştiriciliğinin iki aşamalı bir süreç olduğunu ve doğru bakımın yüksek getiri sağladığını belirtti.

Salep, hem geleneksel içeceklerde hem de kozmetik sektöründe değerli bir hammadde olarak biliniyor. Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde doğal olarak yetişen bu orkide türü, doğru koşullarda yetiştirildiğinde yılda 1,5‑2 kilogram verim sağlayabiliyor. Bölge çiftçileri için yeni bir kârlı tarım modeli olma potansiyeli taşıyor.

Güneytabaklar Köyünde Dört Yıllık Tecrübe

Dört yıl önce Güneytabaklar köyünde ilk denemelerini yapan çiftçi çift, o zamandan beri yumru ve fide aşamalarını başarıyla uygulamayı öğrendi. “İlkbaharda fideleri ekmek, Eylül’de yumruları toplamak iki aşamalı bir döngü. Bir diktiğinizde birden fazla ürün elde ediyorsunuz.” dedi Musa. Bu süreçte, toprak analizi, gölgelendirme ve su yönetimi gibi modern tarım teknikleri de devreye alındı.

Eşinin Desteği ve Yerel Topluluk Üzerindeki Etkisi

Eşi Emine Abalı, projeye ilk günden beri aktif bir destekçi olduğunu vurguladı: “Herkes toprağa yönelen çalışmalar yapmalı; salep gibi kârlı bir ürünle hem çiftçiler hem de bölge ekonomisi güçlenir.” Çift, komşu köylülere de bu işi öğretmek ve bölgedeki tarım çeşitliliğini artırmak istiyor.

Ekonomik ve Sosyal Beklentiler

Salep, özellikle kış aylarında sıcak içecek olarak tüketildiği için talebi sabit ve yüksek. Bunun yanı sıra, kozmetik sektöründeki talep de giderek artıyor. Uzmanlar, bölgedeki salep yetiştiriciliğinin yıllık 30‑40% net kâr marjı sağlayabileceğini tahmin ediyor. Çiftçiler, bu yeni gelir kaynağının genç nüfusu kırsal alanlara çekebileceğini ve kırsal kalkınmaya önemli bir katkı sağlayacağını belirtiyor.

Gelecek Planları

Abalılar, önümüzdeki sezon ilk hasadı almayı ve elde ettikleri deneyimi bölge kooperatifleriyle paylaşarak salep üretimini ölçeklendirmeyi planlıyor. Ayrıca, yerel üniversitelerle iş birliği yaparak araştırma ve geliştirme faaliyetlerine de destek vermeyi düşünüyorlar.

Bu girişim, Zonguldak’ın tarımsal çeşitliliğini artırarak bölge ekonomisine yeni bir soluk getirebilir.